„Dom pachniał chałką…”

„Dom pachniał chałką…” – pod takim hasłem w dniu 26 lutego 2026 roku, w przestrzeni Powiatowej i Miejsko – Gminnej Biblioteki Publicznej im. Wiktora Bazielicha w Starym Sączu, odbyło się wydarzenie zaplanowane z inicjatywy Szkoły Podstawowej nr 1 im. ks. prof. Józefa Tischnera w Starym Sączu – uroczysta kolacja finalizująca zadania zwycięskiego projektu starosądeckiej SP 1 – „Odyseja pamięci” – realizowanego w ramach programu „EDU: edukacja, działanie, upamiętnianie”, koordynowanego we współpracy krakowskiego Żydowskiego Muzeum Galicja oraz Ambasady USA w Krakowie.

W uroczystości SP 1 – realizującej projekty edukacyjne popularyzujące historię II wojny światowej i Holocaustu – uczestniczyli:

  • Jacek Lelek – burmistrz Starego Sącza,
  • dr Sylwia Papier – asystentka ds. edukacji Żydowskiego Muzeum Galicja w Krakowie,
  • Elżbieta Bodziony – dyrektor Szkoły Podstawowej nr 1 im. ks. prof. Józefa Tischnera w Starym Sączu,
  • Monika Jackowicz – Nowak – dyrektor Powiatowej i Miejsko – Gminnej Biblioteki Publicznej im. Wiktora Bazielicha w Starym Sączu,
  • Barbara Dyrek – wicedyrektor starosądeckiej SP 1,
  • Marta Sowa – kierownik ds. filii bibliotecznych Powiatowej i Miejsko – Gminnej Biblioteki Publicznej im. Wiktora Bazielicha w Starym Sączu,
  • Joanna Ustarbowska – Dudka – dyrektor Szkoły Muzycznej I stopnia w Starym Sączu,
  • Elwira Jawor – przewodnicząca Rady Rodziców SP1,
  • Małgorzata Król – wiceprzewodnicząca Rady Rodziców SP1,
  • Elżbieta Szot – starosądecka artystka – malarka,
  • Dorota Fryźlewicz – Buchman oraz Beata Kurzeja – laureatki Gali Patriotów, uczestniczki projektów edukacyjnych SP 1 popularyzujących historię II wojny światowej,
  • Anna i Grzegorz Baranowie – właściciele firmy „Biurowiec”, laureaci Gali Patriotów – inicjatywy SP 1,
  • Andrzej Długosz – dyrektor Muzeum Regionalnego im. Seweryna Udzieli w Starym Sączu,
  • Wiesław Klag – prezes Banku Spółdzielczego w Starym Sączu,
  • Andrzej Stawiarski – przewodniczący Rady Miejskiej w Starym Sączu,
  • Rafał Kamieński – kierownik Referatu Rozwoju Lokalnego i Promocji Urzędu Miasta Stary Sącz,
  • Stanisław Dudka – nauczyciel Szkoły Muzycznej I stopnia w Starym Sączu,
  • Maksymilian Kocoń – członek Zarządu Banku Spółdzielczego w Starym Sączu.

Honorowymi gośćmi inicjatywy byli:

  • Edyta Danielska – przedstawicielka „Sądeckiego Sztetla”, koordynator „Sztetlowego Chederu”,
  • dr Łukasz Połomski – prezes „Sądeckiego Sztetla,
  • Artur Franczak – wiceprezes „Sądeckiego Sztetla.
    W trakcie akademii miał miejsce pokaz prezentacji promujących patriotyczne zaangażowanie młodzieży, opracowanych we współpracy nauczycielek SP 1: Urszuli Dzięgi, Renaty Jasińskiej – Nowackiej oraz Jadwigi Postawy:
  • „Patriotyczna SP1”,
  • „Odyseja pamięci”.

Menu uroczystej kolacji „Dom pachniał chałką”, przygotowanej przez starosądecką spółdzielnię „Sekret Smaku”, nawiązywało do rozdziału książki „Niusia z listy Schindlera. Historia ocalenia”, stanowiącej wojenną i powojenną biografię bohaterki publikacji Niusi – Bronisławy Horowitz – Karakulskiej, „Dziecka Holocaustu”, więźniarki getta, obozów w Płaszowie, Auschwitz – Birkenau i Brünnlitz, ocalonej przez Oskara Schindlera – Sprawiedliwego wśród Narodów Świata.

Kulinarną ucztę – degustację przysmaków kuchni żydowskiej – sfinansowano ze środków Konsulatu USA w Krakowie.

Rolę gospodarzy uroczystości pełniły: Elżbieta Bodziony – dyrektor Szkoły Podstawowej nr 1 im. ks. prof. Józefa Tischnera w Starym Sączu, Barbara Dyrek – wicedyrektor starosądeckiej SP 1oraz Monika Jackowicz – Nowak – dyrektor Powiatowej i Miejsko – Gminnej Biblioteki Publicznej im. Wiktora Bazielicha w Starym Sączu.

Muzyczny program artystyczny uroczystości przygotowali: Joanna Ustarbowska – Dudka – dyrektor Szkoły Muzycznej I stopnia w Starym Sączu – oraz nauczyciel instytucji Stanisław Dudka, współpracując z utalentowanymi uczennicami: Justyną Adamczyk, Klaudią Dyrek, Emilią Wnęk.

Uroczystość „Dom pachniał chałką” zaplanowały: Urszula Dzięga i Jadwiga Postawa – nauczycielki SP 1 – autorki i koordynatorki zwycięskiego projektu „Odyseja pamięci”, współpracując z Elwirą Jawor – przewodniczącą Rady Rodziców starosądeckiej SP1 i Małgorzatą Król – wiceprzewodniczącą Rady Rodziców „1” .

Młodzież SP 1 reprezentowali: Małgorzata Gancarz, Amelia Korona, Zuzanna Król, Magdalena Obrzud, Anna Sadowska, Konrad Król, Stanisław Popiela.

Symboliczne upominki – apetyczne chałki – gościom biesiady zasponsorowali właściciele firmy „Piekarnia&Cukiernia Tęgoborze”.

Wiosną 2026 roku starosądecka SP 1 realizować będzie zadania autorskiego projektu: „Zwyczajny – niezwyczajny. Czesław Lenczewski – starosądecki artysta malarz, więzień Auschwitz – Birkenau”.

Jadwiga Postawa

Laureaci Orderów Przyjaciół SP 1

Podczas uroczystości „Dom pachniał chałką…”, zaplanowanej z inicjatywy Szkoły Podstawowej nr 1 im. ks. prof. Józefa Tischnera w Starym Sączu, finalizującej zadania zwycięskiego projektu starosądeckiej SP 1 – „Odyseja pamięci” – realizowanego w ramach programu „EDU: edukacja, działanie, upamiętnianie”, koordynowanego we współpracy krakowskiego Żydowskiego Muzeum Galicja oraz Ambasady USA w Krakowie, wręczone zostały Ordery Przyjaciół SP1.

Tradycję starosądeckiej SP 1 stanowi honorowanie wybitnych osobistości – zaangażowanych w pracę z młodym pokoleniem – Orderem Przyjaciela Młodzieży. Kapituła Orderu prestiżowym wyróżnieniem honoruje tych, których osobowość, historia, życie, wiedza, doświadczenie i zaangażowanie stanowią dla młodzieży SP 1 drogowskaz moralny i intelektualny.

Do grona laureatów Orderu SP1 26 lutego 2026 roku dołączyli:

  • dr Łukasz Połomski – prezes „Sądeckiego Sztetla”, koordynator do spraw genealogicznych i historycznych, historyk, nauczyciel, publicysta, autor artykułów naukowych i popularnonaukowych, popularyzator historii, autor wystaw, inicjator konferencji naukowo – edukacyjnych,
  • Artur Franczak – wiceprezes „Sądeckiego Sztetla”, koordynator do spraw edukacji, historyk zaangażowany w badania naukowe nad historią Żydów w Nowym Sączu i okolicach, koordynator projektu Urzędu Marszałkowskiego „Ciemności kryją Ziemię”.

W 2022 r. w imieniu Stowarzyszenia „Sądecki Sztetl” nasi goście odebrali wyróżnienie w czasie gali Nagrody POLIN 2022.

Laureatom Orderu dedykowano wyjątkową melodię, która wpisuje się w obszar zawodowych i prywatnych zainteresowań honorowych gości. Uważaną przez wielu za najlepszą ścieżkę dźwiękową ostatnich dekad – muzykę z „Listy Schindlera”, filmu uhonorowanemu aż 7 Oskarami, zagrał Stanisław Dudka – wirtuoz skrzypiec, pedagog Szkoły Muzycznej I stopnia w Starym Sączu.

Uroczystość „Dom pachniał chałką” stała się także okazją do uhonorowania sojuszników edukacyjnych projektów SP1. Grono laureatów nagrodzonych szczególnym wyróżnieniem – nawiązującym symbolicznie i graficznie do „kamieni pamięci” – reprezentują:

  • Jacek Lelek – burmistrz Starego Sącza,
  • Elżbieta Bodziony – dyrektor Szkoły Podstawowej nr 1 im. ks. prof. Józefa Tischnera w Starym Sączu,
  • Barbara Dyrek – wicedyrektor SP1,
  • Monika Jackowicz – Nowak – dyrektor Powiatowej i Miejsko – Gminnej Biblioteki Publicznej im. Wiktora Bazielicha w Starym Sączu.

Muzyczną dedykację stanowiły utwory wykonane przez nauczyciela Stanisława Dudkę – reprezentującego Szkołę Muzyczną I stopnia w Starym Sączu – oraz uczennice instytucji: Justynę Adamczyk , Klaudię Dyrek, Emilię Wnęk, a także Małgorzatę Gancarz – wokalistkę uroczystości.

Dla laureatów wyróżnień zabrzmiały:

  • „Sunrise, sunset” z musicalu „Skrzypek na dachu”, kompozycja Jerryego Bocka,
  • „ Dancing in Odessa” – Stephena Rosa.

Uroczystość zaplanowały: Urszula Dzięga i Jadwiga Postawa – nauczycielki SP 1 – autorki i koordynatorki zwycięskiego projektu „Odyseja pamięci”, współpracując z Joanną Ustarbowską – Dudką – dyrektor Szkoły Muzycznej I stopnia w Starym Sączu.

Jadwiga Postawa